Het Klimaatakkoord: hoe dragen wij bij?

Begin juli 2018 heeft het kabinet de nieuwe Klimaatwet vastgesteld. Belangrijkste onderdeel van de wet is het streven naar 49% minder CO-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990 en 95% minder in 2050. Energie-infrastructuur wordt gezien als een van de sleutels voor het behalen van deze doelen. Zij speelt een verbindende en faciliterende rol in de energietransitie en vormt daarmee een belangrijk thema bij de onderhandelingen voor het Klimaatakkoord.

Deze onderhandelingen hebben al geleid tot een aantal gedragen hoofdlijnen waarbij de ontwikkeling van hernieuwbare gassen nadrukkelijk in beeld is. Gasunie participeert in de gesprekken en focust hierbij, naast infrastructuur, op de rol voor (duurzame) gassen in het energiesysteem.

Van aardgasinfrastructuur naar duurzame energie-infrastructuur

Ons netwerk transporteert nu vooral aardgas. De verwachting is dat in 2050 onze energiemix nog steeds voor meer dan 40% uit gasvormige energie bestaat. Ons bedrijf ontwikkelt zich dan ook van een bedrijf voor aardgasinfrastructuur naar een bedrijf voor duurzame energie-infrastructuur. Naast het goed blijven inspelen op de vraag naar infrastructuur voor aardgas, richten we ons hierbij specifiek op waterstof, groen gas, warmte en ondergrondse opslag van CO2 (CCS).

Waterstof

Naar verwachting zal waterstof een grote rol van betekenis spelen in het toekomstige energiesysteem, als duurzame energiedrager en grondstof. Gasunie kan haar bestaande infrastructuur met beperkte aanpassing en tegen beperkte kosten geschikt maken voor transport en opslag van waterstof. Onze ambitie is om richting 2030 een landelijk dekkende basisstructuur voor waterstof door Nederland te realiseren, grotendeels op basis van bestaande leidingen. Daarnaast kijken wij samen met partners naar de opschaling van elektrolyzers, waarmee uit elektriciteit groene waterstof kan worden gemaakt. Tevens is Gasunie deelnemer in de Waterstof Coalitie, die de ambitie deelt om in 2030 3 tot 4 gigawatt aan groene waterstofcapaciteit te realiseren.

Groen gas

Naast waterstof biedt groen gas veel kansen. De verwachting is dat onze energiemix in 2023 minimaal 1 miljard m3 en in 2030 3 miljard m3 groen gas bevat. Samen met de regionale netbeheerders heeft Gasunie in 2018 een afwegingskader groen gas ontwikkeld. Hiermee kan de financieel meest aantrekkelijke optie voor invoeding van groen gas worden bepaald. Gezamenlijk verwachten we dat er een investering van ordegrootte € 300 miljoen nodig is om de bestaande gasnetten geschikt te maken voor de beoogde inpassing van 3 miljard m3 groen gas in 2030. Specifiek wordt gekeken naar mogelijkheden rondom verzamelleidingen en invoeding in het landelijke netwerk via zogenaamde Groen Gas Boosters. De bouw van de eerste booster, samen met Enexis, is medio 2018 gestart. We blijven zoeken naar nieuwe mogelijkheden om de invoeding van groen gas door nieuwe aanbieders te helpen vereenvoudigen en te versnellen.

Warmte en CCS

In aanvulling op het faciliteren van duurzame gassen kijkt Gasunie naar de mogelijkheden om een rol te spelen in de ontwikkeling van infrastructuur voor warmte en CCS. Voor warmte geldt dat de focus ligt op de realisatie van een warmterotonde in Zuid-Holland. CCS is een tijdelijke oplossing voor industrieën waarvoor geen duurzamere alternatieven beschikbaar zijn. Hiermee kan al op korte termijn veel CO2-emissies worden voorkomen.

Energie-infrastructuur zal moeten vernieuwen

Voor een succesvolle energietransitie is het verder koppelen van energiesystemen van groot belang. Uiteindelijk moeten we naar een energiesysteem waarin verschillende energievormen en -technologieën elkaar versterken. Vanuit onze ruime kennis en ervaring met grootschalig transport, de opslag van gassen en het balanceren van vraag en aanbod, kunnen we een goede bijdrage leveren aan verdere systeemintegratie. Met partners werken we aan voorstellen om tijdig nieuwe infrastructuur beschikbaar te maken en onze huidige infrastructuur waar nodig aan te passen.

In 2018 heeft Gasunie in samenwerking met TenneT en Enexis een systeemanalyse uitgevoerd. Daarin concludeerden we samen dat investeringen in technologieontwikkeling en demonstratieprojecten rondom waterstof en andere vormen van duurzame energie noodzakelijk zijn. Een belangrijk punt is het verlagen van de kosten voor waterstofproductie, -opslag en -transport zodat het aandeel waterstof op termijn significant kan groeien.